Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Abdulhakim Güneş, Türkiye’de prematüre doğum oranının yüzde 12 olduğunu belirterek erken doğan bebeklerde doğru merkezde doğum, zamanında müdahale ve düzenli takibin hayati önem taşıdığını söyledi.
Dünya genelinde her 10 bebekten biri, Türkiye’de ise her 8 bebekten biri prematüre olarak dünyaya geliyor. Gebeliğin 37’nci haftası tamamlanmadan doğan bebekler, başta solunum, beslenme ve gelişim sorunları olmak üzere çeşitli sağlık riskleriyle karşı karşıya kalabiliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Abdulhakim Güneş, prematüre bebeklerin yaşam şansını artıran uygulamaları ve ailelerin dikkat etmesi gerekenleri anlattı.
Dünya Prematüre Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Güneş, prematüre doğum oranının Türkiye’de dünya ortalamasının üzerinde olduğuna dikkat çekerek erken doğan bebeklerin doğumdan sonra olduğu kadar taburculuk sürecinde de yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Türkiye’de her 8 bebekten biri erken doğuyor”
Dünyada prematüre doğum oranının yaklaşık yüzde 10 olduğunu belirten Güneş, “36 hafta 6 gün dâhil olmak üzere 37 gebelik haftası tamamlanmadan doğan bebekler prematüre olarak kabul edilir. Türkiye’de ise bu oranın yüzde 12 civarında olduğunu görüyoruz. Prematüre bebeklerin yaklaşım ve takip süreçleri diğer bebeklerden farklıdır ve kendilerine özgü riskleri bulunmaktadır.” dedi.
Prematüre doğumun anneye ve bebeğe bağlı farklı nedenleri olabileceğini kaydeden Güneş, gebelik hipertansiyonu, diyabet, plasentanın erken ayrılması, kanama, enfeksiyon ve bebeğin gelişimiyle ilgili sorunların erken doğuma yol açabileceğini ifade etti.
Gebelikte bebeğin hareketlerinde azalma, kanama, enfeksiyon belirtileri ve yüksek tansiyon gibi durumların ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Güneş, bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden hastaneye başvurulması gerektiğini söyledi.
“32 haftanın altında doğan bebeklerin riskleri daha fazla”
Prematüre bebeklerde doğum haftasının tedavi ve takip sürecini doğrudan etkilediğini vurgulayan Güneş, özellikle 32 haftanın altında doğan bebeklerin ileri düzey sağlık merkezlerinde takip edilmesi gerektiğini belirtti.
Güneş, “36’ncı haftada doğan bebeklerin bir kısmı hastaneye yatırılmadan ailelerine teslim edilebiliyor. Ancak 32 haftanın altında doğan bebeklerin riskleri daha fazladır. Bu bebeklerin yaşayabileceği komplikasyonlara müdahale edilebilecek donanımlı merkezlerde takip edilmesi gerekir. Hastanede yatış süreleri bazen 100, hatta 150 güne kadar ulaşabiliyor. Doğum haftası azaldıkça riskler ve müdahale ihtiyacı da artıyor.” diye konuştu.
Bebeğin anne yanına verilmesinde doğum haftasının yanı sıra kilosunun ve genel sağlık durumunun da önemli olduğunu belirten Güneş, kendi kliniklerinde 34 hafta ve üzerinde doğan bazı bebekleri anne yanına alabildiklerini söyledi.
Güneş, “1800-2000 gramın altında olan bebeklerde solunum problemi olmasa bile takip etmek isteriz. Kilosu 2 kilogramın üzerindeyse, solunum sıkıntısı yoksa, emebiliyor ve rahat nefes alabiliyorsa anne yanında takip edebiliyoruz.” ifadelerini kullandı.
“26 haftalık bebeklerin bile yaşama olasılığı yüksek”
Tıptaki gelişmeler sayesinde çok erken doğan bebeklerin yaşama şansının geçmişe göre önemli ölçüde arttığını belirten Güneş, “Eskiden prematüre bebeklerin ya hayatını kaybedeceği ya da engelli kalacağı yönünde bir düşünce olabiliyordu. Ancak günümüzde özellikle 28, hatta 26 haftaya kadar erken doğan bebeklerin yaşama olasılığı yüksektir.” dedi.
Prematüre bebeklerde doğum haftasına ve yoğun bakım sürecine bağlı olarak gelişim geriliği, görme sorunları, kalp problemleri ve beyin kanaması gibi sağlık sorunlarının görülebileceğini kaydeden Güneş, ağır ve uzun yoğun bakım süreçlerinden geçen çocuklarda konuşma, yürüme ve kas gelişimiyle ilgili sorunların da yaşanabileceğini ifade etti.
“Bebek mutlaka kendisine uygun bir hastanede doğmalı”
Prematüre bebeklerin doğumdan itibaren doğru sağlık hizmetine ulaşmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Güneş, doğumun bebeğe müdahale edebilecek donanıma ve uzman ekibe sahip bir hastanede gerçekleşmesi gerektiğini söyledi.
Güneş, “Bebek doğduktan sonra ambulansa konuluyor ve bir nakil sürecinden geçiyor. Bu süreç bebek için yüksek risk taşıyor. Doğum sırasında bebeğe müdahale edebilecek bir ekibin hazır bulunması çok önemli. Burada her saniye, dakika bile değil, çok önemlidir.” diye konuştu.
Bebeğin vücut sıcaklığının korunması, gereksiz hareket ettirilmemesi, enfeksiyonlardan uzak tutulması ve anne sütünün sağlanmasının yaşama şansını artıran önemli unsurlar olduğunu belirten Güneş, uygun durumdaki bebeklerde anneyle ten tene temasın sağlanmasının da faydalı olduğunu kaydetti.
Kanguru bakımının hem bebek hem de anne açısından önemli yararlar sağladığını ifade eden Güneş, bu yöntemin bebeğin duygusal gelişimine katkıda bulunduğunu, annenin kaygısını azalttığını ve anne sütü üretimini desteklediğini söyledi.
“ROP muayenesi görme kaybının önlenmesi açısından önemli”
Prematüre bebeklerin taburcu olduktan sonra da özel muayene ve takiplerden geçirilmesi gerektiğini belirten Güneş, özellikle ROP adı verilen göz muayenesinin önemine dikkat çekti.
Güneş, “Bu muayenede göz damarlarında kanama, gelişim geriliği veya retinada bir sorun olup olmadığı değerlendirilir. Gerektiğinde lazerle müdahale edilebilir. Müdahale edilmediği takdirde körlük gelişebilir. Bunun yanında çocuk kardiyolojisi muayenesi ve nörolojik gelişim takibi de önemlidir.” dedi.
Ailelerin taburculuk sonrasında kontrolleri aksatmasının önemli bir hata olduğunu vurgulayan Güneş, bebeğin eve götürülmesinin tüm sağlık risklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini belirtti.
Prematüre bebeklerin beslenmesine dikkat edilmesi, koruyucu aşılarının zamanında yaptırılması ve özellikle ilk dönemlerde enfeksiyonlardan korunması gerektiğini kaydeden Güneş, kalabalık ziyaretlerin de sınırlandırılmasını önerdi.
Güneş’ten ailelere moral mesajı
Prematüre bebek sahibi ailelerin umutsuzluğa kapılmaması gerektiğini belirten Güneş, düzenli takip ve doğru bakımın önemine dikkat çekerek, “Eğer prematüre bir bebeğiniz varsa ve bebeğiniz 28 haftanın altında doğmamışsa moralinizi çok bozmamanız, sonraki süreçte bebeğinizin iyi olacağına inanmanız gerekiyor.” ifadelerini kullandı.












Leave a Reply